Blockchain Nedir? Nasıl Çalışır?

Yeni bir devrimin hikayesi Blockchain

Blockchain Nedir? Nasıl Çalışır?

Nedir? Ne değildir?

Son zamanlarda adını sıkça duyduğumuz teknolojinin kendisidir. 2008 yılında Satoshi Nakamoto adındaki gizemli birisi tarafından bitcoin ortaya atılmıştır. Bitcoin ve sanal paraların yaygınlaşması beraberinde kavramlar getirmişti. Blockchain tüm bunları özüydü. Temelde bir depolama defteridir. Tüm bilgilerin yer aldığı bir veri havuzu olarak düşünebilirsiniz. Tüm kayıtlar herkes tarafından görülebilir ve herkese açıktır. Bu ağda yapılan her bir işlem bir blok olarak geçer. Özünde merkeziyetsiz olan ve dağınık bir şekilde her sistemdeki her kullanıcıda depolanır. Böylelikle yapılan işlemlerin birden fazla kaydı olur. 

 

 

Blok Zinciri Nedir?

Kısaca riskin dağıtılması ve merkezi bir otoritenin olmaması ile güven sağlayarak işleyen bir dağınık veritabanıdır. Blokzincir teknolojisi yaygın olarak Bitcoin ve Ethereum gibi sanal paraların altındaki teknoloji olarak bilinmektedir. Sadece kripto paralarda değil, hayatımızın her alanında bu teknolojiden yararlanıyoruz.

Blockchain teknolojisinin başlıca uygulama alanı finans olmasına rağmen satınalma, pazarlama, satış, muhasebe, tedarik zinciri, veri güvenliği, haritacılık, sağlık, gayrimenkul ve eğitim gibi alanlarda da kullanılmaktadır.

 

 

 

Nasıl Çalışıyor?

Meraklı gözlerle bu teknoloji nasıl çalışıyor dediğinizi anlar gibiyim. Blockchain'de çalışma prensibi şudur; yeni bir işlem veya varolan bir işleme bir düzenleme geldiğinde bu ağdaki kullanıcıların çoğunluğu tarafından onaylanırsa yeni işlem bloğu deftere kabul edilir ve işlem zincirine yeni bir blok eklenir. Çoğunluk tarafından işlem kabul edilmez ise zincire eklenmez. 

 

Bitcoin nedir?

Bitcoin nedir sorusunun cevabı Japonya’da yatıyor. Satoshi Nakamoto tarafından 2008 yılında deneysel olarak başlatılan ve günümüzde oldukça popüler hale gelen bir sanal para birimi olan Bitcoin‘in bağlı olduğu bir ödeme sistemi veya herhangi bir merkezi bulunmamaktadır. Ve en fazla 21 milyon adet üretilebilecektir.

NOT: Bitcoin 12 Mayıs 2020'de halving yaşayacak. Yarılanma sonrasında blok ödülü 12.5 BTC'den, 6.25 BTC'ye inecek.

 

 

Madencilik neyin nesi?

Bitcoinlerin merkezi bir yapıda değil, dağıtık bir yapıda olduğunu aynı zamanda en fazla 21 milyon adet piyasaya sürüleceğini söylemiştik. İşte bu dağıtık yapının noktalar minerlar adı verilen, bir bilgisayar sistemine sahip kişilerdir. Bu kişilerin varlığı sistemi ayakta tutmaktadır çünkü tüm kayıtlar bu noktalarda  tutulur. Bu bilgisayarlar ayrıca bitcoin üretimi içinde bir dizi hesaplama yaparlar. Bu hesaplamalar sonucu blockchaine bağlanabilecek yeni bir blok bulan miner, ödül olarak belirli sayıda bitcoin kazanır. Yine her para transferinde cüzzi bir bitcoin alırlar. İşte bu ödüllerden dolayı bitcoin miner olmak için birçok kişi yatırım yapmaktadır. 

Bitcoin madenciliği, önceleri basit bir bilgisayarla bile yapılabiliyordu. Zira yeni bir block bulmak için gerekli hesaplama çok azdı. Ancak sisteme belirli bir sayıda kontrollü bitcoin sürülmesini tasarlayan kurucu, bitcoin üretildikçe zorluk seviyesini arttıran ve ödül tutarını azaltan bir sistemle (İlk olarak her bir block bulmanın ödülü 50 BTC iken her 4 yılda bir yarılanarak bugün 12,5 BTC'ye kadar gerilemiştir.), üretimi dengelemiştir. Bu sebeplede önceleri basit bir sistemle üretilebilen bitcoinler, sonraları güçlü ekran kartları ile, şimdilerde ise ASIC denilen, bu iş için üretilmiş özel donanımlarla yapılabilmektedir.

 

Peki Güvenli mi?

Herhangi bir otorite tarafından kontrol edilmediği için ülkeler arası krizlerde etkilenme riski yoktur. Ve ağa dahil olan kullanıcılarda bu zincirin bir kopyası olduğu için işlemler arasında yanlışlık olma ihtimali yoktur. 

Ee tamam hep güvenli dedin. Peki yok mu bunun bir zaafiyeti?

%51 saldırısı

Teorik açıdan mümkün olan %51 saldırısı, açık Blockchain ağlarında bir kusur olarak görülmektedir. Ağdaki çoğunluğun (yüzde 51) tek bir kişi tarafından yönetilmesi, ele geçirilmesi veya ağın manipüle edilmesi anlamına gelir. Tıpkı bir şirkette %51 hisseye sahip olanın söz hakkına sahip olduğu gibi, blokzincir teknolojisinde de ağda çoğunluğu elde etmek tüm blok zincir üzerinde söz hakkı elde etmenize izin verir. 

 

Nasıl Gerçekleşir?

Blockchain ağı, tüm katılımcıların iş onayına dayandığı için son derece güvenli bir sistem olarak bilinmektedir. Ancak, art niyetli kişi veya gruplar, çoğunluğu ele geçirerek bu olayı istismar edebilir. Üstte bahsettiğim çoğunluk mekanizması sayesinde ağı yönetebilmektedir. %51'i kontrol altında tutan kötü niyetli kişiler, ağa yeni blok eklenmesini durdurulabilir, sadece kendi oluşturdukları blokları ekleyebilir, eski blokları ağdan çıkarabilir, geri kalan %49’un yapacağı işlemleri reddedebilir, çatal veya çift harcama yapabilir.

 

 

 

Bitcoin Ağında 51 Saldırısı Gerçekleştirilebilir mi?

Birçok madenci, bitcoin ağına blok ödülleri için katılmıştır. Diğer bir deyişle, madenci sayısının bitcoin için oldukça yüksek olduğu söylenebilir. Bu da bitcoin için 51 saldırısının pek olası olmadığını ifade eder. Ancak kısa süreli ve birkaç bloğu etkileyecek şekilde gerçekleşmesi mümkündür. Ağ büyüdükçe, bu saldırı için ele geçirilmesi gereken güç de büyüdüğünden saldırı olasılığı da giderek düşer. Aynı şekilde, blockchain işlem gördükçe yani ağa yeni bloklar eklendikçe, onaylı tüm blokları değiştirmek zorlaşır. Bu nedenle bitcoin, saldırılar karşısında en güvenli kripto para olarak görülür. Ancak ağı ve hash gücü bitcoine kıyasla daha küçük olan altcoinlerde gerçekleşebilir. Örneğin Monacoin, Vertcoin, Bitcoin Gold ve Ethereum Classic ağlarına 51 saldırısı düzenlenmiştir.

 

 

Saldırı Örnekleri

ghash.io: Temmuz 2014’te, en popüler bitcoin madencilik havuzlarından biri olan GHash.io, bitcoin ağının toplam hesaplama gücünün %51’ini aşmayı başarmıştır. Bu durumda, pek çok insan bitcoin ağında bir %51 saldırısı gerçekleşeceğine kesin gözüyle bakıyordu. Ancak, bu tartışmalara cevaben, GHash.io gelecekte toplam hesaplama gücünün %39’unu aşmayacağına dair gönüllü bir bildiri yayınladı ve blockchainin güvenliğini korumak için diğer madencilik havuzlarının <%40 bir hashrate üst limitine tabi olmasını istedi.

Verge: Mayıs 2018’de gizlilik merkezli kripto para birimi Verge (XVG), ikinci kez %51 saldırısına uğradı ve saldırganlar yaklaşık 2 milyon dolar çaldı.

Bitcoin Gold: Kötü niyetli bir madenci, Bitcoin Gold ağında bir çift harcama (double-spend) saldırısı gerçekleştirdi. Madenci saldırıyı gerçekleştirebilmek için, ağın toplam hesaplama gücünün en az yüzde 51’ini eline geçirerek ağ zincirinin geçici kontrolünü sağladı. Bu kadar fazla güç elde etmek inanılmaz derecede pahalıdır -bitcoin gold gibi küçük bir ağda bile- ancak kontrolü ele geçirdikten sonra bir çift harcama saldırısıyla birlikte kullanılarak kazanç elde edilebilir. Ağın kontrolünü ele geçirdikten sonra, saldırgan, BTG’leri hem kripto para borsaların göndermeye hem de aynı paraları kendi kontrolü altındaki bir cüzdana göndermeye başladı. Normalde, blockchain bunu yalnızca bloktaki ilk işlemi onaylayarak çözebilirdi, ancak saldırgan ağın çoğunluğunun kontrolünü ele geçirdiği için işlemleri tersine çevirebildi. Sonuç olarak, borsalara para yatırabildiler ve hızlı bir şekilde geri çekerek, ilk işlemi tersine çevirdiler. Böylece toplamda 18 milyon dolarlık bir fon çalmış oldular.

 

 

 

 

Örnek olarak, Bitcoin ağında 51 saldırısı yapmak isteyen bir saldırganın ihtiyaç duyacağı şeyleri listeleyecek olursak;

  • Yaklaşık 7.4 Milyar dolar değerinde donanım
  • Donanımların kurulup çalıştırılması için 1800 hektarlık kapalı alan
  • Donanımların bakımını ve güvenliğini sağlamak için çalışacak yaklaşık 36.000 personel
  • Yaklaşık 100 adet barajın üretebileceği elektriğin sağlanması (Günlük 5.8 Milyon dolar değerinde elektrik ihtiyacı)

 

Son Değerlendirme

Aynı şekilde, blockchain işlem gördükçe yani ağa yeni bloklar eklendikçe, onaylı tüm blokları değiştirmek zorlaşır. Bu nedenle bitcoin, saldırılar karşısında en güvenli kripto para olarak görülür.

 

Blockchain teknolojisin hızla yaygınlaşması mümkündür. Özellikle son zamanlarda virüslerin ve ülkelerin birbiri ile restleşmesi sonucu dolar güçsüz konuma düşmektedir. Örneğin; Fed para kafasına göre para basabiliyor. Ve bu corona virüsü metal ve kağıt paralarda belli bir süre canlı olarak kalabiliyor. Bu virüs ve ülkelerin siyasi çekişmeleri sonucu değersizleşen para birimleri bize; Uzaktan çalışmayı ve uzaktan senkronize olmayı(Zoom, Skype vb.), Uzaktan eğitimi(Eba, Udemy vb.) ve en önemlisi blockchain teknolojisinin bulunulmaz bir nimet olduğunu öğretti.

 

Blockchain sistemi ve güvenliği hakkında önerebileceğim makaleler;

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/564160

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/396266

 

Kaynaklar:

https://toptalent.co/blockchain-nedir-nasil-calisiyor

http://www.duzce.edu.tr/yonetim-bilisim-sistemleri/sayfa/10332/blockchain-nedir-

https://blog.sistemkoin.com/51-saldirisi-nedir/

https://limenya.com/51-saldirisi-nedir/

https://kriptokoin.com/51-saldirisi-nedir/

https://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/blockchain-gercekten-guvenli-mi-41355321

https://www.coinkolik.com/blok-zincir-yani-blockchain-nedir-iste-bilinmesi-gereken-her-sey/